Sadaka, İslam'da yoksul ve muhtaçlara verilen gönüllü yardım veya bağış anlamına gelir. Sadaka, kişinin Allah rızası için malından, parasından veya başka bir şeyden başkalarına fayda sağlamak amacıyla verdiği yardım olarak tanımlanır. Sadaka, İslam’ın temel yardımlaşma ve dayanışma öğretilerinin bir parçasıdır ve insanların birbirine destek olmalarını teşvik eder.
Sadaka’nın Tanımı ve Türleri:
- Sadaka-i Cariye:
- Sadaka-i cariye, sürekli fayda sağlayacak bir hayır işine verilen yardımdır. Örneğin, bir okul, su kuyusu, hastane yapımı gibi kalıcı hayırlı işler, sadaka-i cariye olarak kabul edilir. Bu tür sadakalar, sahibine sürekli sevap kazandırır.
- Sadaka-i Fıtır (Fıtır Sadakası):
- Ramazan ayı sonunda verilen ve bayram öncesi yoksullara dağıtılan sadakadır. Sadaka-i fıtır, özellikle oruç tutamayanlar ve yoksullar için önemli bir ibadettir. Fıtır sadakası, oruç tutarken yapılan eksikliklerin telafisi ve bayramda yoksulların sevindirilmesi için verilir.
- Zekât:
- Zekât, belirli bir malın yıllık oranı olarak verilen mali yardımdır ve İslam’ın beş temel şartından biridir. Zekât, sadakadan farklıdır çünkü zekât, mecburi ve belirli oranlara bağlıdır, oysa sadaka gönüllü bir ibadettir.
- Genel Sadaka:
- İslam'da genel sadaka, kişinin gönüllü olarak malından veya parasından yaptığı herhangi bir yardım anlamına gelir. Bu, yoksullara veya muhtaçlara yönelik olabilir, ayrıca hayır işlerine de verilebilir.
Sadaka’nın Fazileti:
- Sadaka, Allah’a yaklaşma ve sevap kazanma yollarından biridir. Kur'an-ı Kerim ve Hadislerde, sadaka vermek büyük bir erdem olarak övülür.
- Sadaka, kötü kalpliliği ve cimriliği engeller, insanı tebessüm ettirir, toplumda dayanışmayı artırır.
- Sadaka, zenginle fakir arasında köprü kurar ve toplumun sosyal adaletini sağlamaya yardımcı olur.
- Sadaka veren kişi, Allah’ın rahmetini ve bereketini kazanır. Bir hadiste, Sadaka, hastalıkları ve kötü olayları uzaklaştırır şeklinde belirtilmiştir.
Sadaka ile İlgili Hadisler:
- "Sadaka, malı eksiltmez."(Hadis)
- Bu hadis, sadaka vermenin, kişiyi fakirleştirmek yerine, aslında ona bereket getirdiğini ifade eder.
- "Sadaka, yedi felaketten korur."(Hadis)
- Bu hadis, sadakanın kişiyi felaketlerden koruyan bir özellik taşıdığına vurgu yapar.